Hooggevoelig en hoogbegaafd

Een veel voorkomende combinatie. Bepaalde mensen zeggen zelfs dat álle hoogbegaafden ook hooggevoelig zijn. Bij hooggevoeligheid kun je denken aan: snel ergens om huilen. Maar ten eerste is hooggevoeligheid veel meer dan dat en ten tweede hoeft het niet zo te zijn dat je snel huilt. Beter is misschien: snel geraakt zijn. Maar ook dat is niet altijd duidelijk aanwezig. Soms heeft iemand zo’n overlevingsstrategie ontwikkeld van niet willen, mogen en/of kunnen vóelen…, dat dit er niet uit komt. Wat is hooggevoeligheid nog meer dan? Ik noem een aantal dingen, niet vanuit een boek, maar gewoon vanuit ervaring. Hoewel de boeken erover zeer interessant zijn, houd ik er niet van om rijtjes kenmerken o.i.d. te citeren.

 

Allereerst is er de gevoeligheid voor allerlei prikkels. Dit is eentje waar ik zelf veel gevoel en begrip voor en over heb, enerzijds omdat ik er pas achter ben gekomen dat ik zelf heel gevoelig ben voor prikkels. Anderzijds omdat onze dochter met autisme hier veel last van heeft en ik me er daarom graag wat extra in verdiep. Geluiden, geuren, smaken, het kan allemaal heel sterk binnenkomen. Voor de één is het meer de geluiden, voor de ander zijn de geuren vooral heel sterk. Maar ook visueel gezien kun je overprikkeld raken. Je ziet alles en elk detail en/of je kan allerlei kleuren en patronen als heel druk ervaren. Als leerkracht had ik het op de een of andere manier heel snel door als een leerling in mijn klas van zijn werk op keek. Vaak vonden onze blikken elkaar dan snel en soms zag ik dan een soort betrapte blik waarop de leerling gauw weer verder ging werken. Of er was gewoon even gezellig oogcontact met een glimlachje en/of een knipoog.  Nu ik hier over nadenk zou dit wel eens hiermee te maken kunnen hebben. Ook heb ik altijd een gevoeligheid voor geluiden gehad. Dat kan dan soms zo tegen mijn grens zitten dat ik er echt sacherijnig van word. Sommige hoogbegaafde kinderen hebben dit ook zeer sterk en kunnen dan een goede koptelefoon (om het geluid te dempen) gebruiken. Leerkrachten hebben helaas de neiging om deze eerder te geven aan kinderen met lagere scores of kinderen die gedragsmatig opvallen, waardoor de beschikbare koptelefoons snel op zijn. Ik zou zeggen: schaf in overleg met de leerkracht zelf een goede aan. Verschillende merken als Alpine, Jippie en Peltor schijnen goed te zijn en er zijn er nog wel meer.

 

Als we het over hooggevoeligheid hebben, is het sociale aspect ook een hele belangrijke. Inlevingsvermogen is heel groot en het kind is veel bezig met andere kinderen. Wie is wie, wat doet de ander, wanneer doet hij dit en wanneer dat. Het kind analyseert het helemaal en is meer met de ander bezig dan met zichzelf. Zelf vind ik het ook heerlijk om groepen mensen te analyseren. Bv. in reality televisieprogramma’s als bv. Expeditie Robinson. Hoe doen mensen in bepaalde situaties en wat maakt dat ze veranderen van mening of aanpak. Aanpasgedrag kan ook ‘gevaarlijk’ zijn, aan de andere kant is de kans op meegaan met regelsovertredend gedrag vaak ook weer niet heel groot, aangezien velen ook een sterk gevoel hebben voor regels en afspraken. Ze kunnen er vaak met hun hoofd niet bij dat een klasgenoot zich niet houdt aan de schoolregels.

 

Een sterk rechtvaardigheidsgevoel past ook in dit plaatje, maar hoort sowieso ook bij hoogbegaafden. Daarnaast komt een gevoeligheid voor falen ook zeer vaak voor en verder heeft een hooggevoelig kind vaak veel baat bij voorspelbaarheid en structuur. Bereid je kind voor wanneer iets anders gaat dan anders en vraag ook de leerkracht om hier rekening mee te houden. Ik moet bij dit aspect ook weer sterk denken aan onze dochter met autisme. Ik probeer daar altijd aan te denken, wanneer ik een kind tref dat die duidelijkheid nodig heeft. Zoals ik haar voorbereid op wat er gaat komen, zo doe ik dit ook zoveel mogelijk met deze kinderen. Elke week wordt ik hier weer mee geconfronteerd wanneer een aantal van de kinderen uit mijn plusklassen weer vragen: “Juf, wat gaan we vandaag doen?” Het is nieuwsgierigheid en is het is vragen om duidelijkheid. En als ik eerlijk ben… dat heb ik zelf ook wanneer ik weer een dagje naar Utrecht ben gereisd voor studie. De trainer moet maar gauw vertellen wat we die dag gaan doen, anders word ik veel sneller onrustig. En een ander voorbeeld… wanneer ik in mijn hoofd heb gezet dat ik een bepaald ijsje wil en ze hebben dit niet in de betreffende winkel…. Pfff… dan moet ik even flink omschakelen!

 

Zoals gezegd ben ik vast nog niet compleet in mijn beschrijvingen van kenmerken van hooggevoeligheid in combinatie met hoogbegaafdheid. Maar dat hoeft ook niet en dat kan ook niet; ook elk hooggevoelig hoogbegaafd kind is weer anders en niet in een bepaald hokje te stoppen waarin je een aantal vaststaande kenmerken kunt aanvinken. Gelukkig maar… zo zijn we alleen maar allemaal uniek! Mooie mensen zoals we zijn! Maar het is goed om wat inzicht te krijgen en begrip.

 

Wil je wat lezen over dit onderwerp, dan kan ik je het boekje ‘gevoelig hoogbegaafd’ aanraden van Rineke Derksen. Heb je zelf een boekentip over dit onderwerp? Je kunt het in de reacties hieronder kwijt. Ben je zelf hooggevoelig of is je kind dit? Wat merk je zelf vooral? Deel dit met ons in de reacties, dan wordt deze blog nog veel waardevoller!

schermafbeelding_2013-03-19_om_08.01.28

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *